Ⓟ NGUYEN PHAN CHANH (1892-1984) ET SON ATELIER

Nguyễn Phan Chánh est né au Vietnam en 1892 au sein d’une famille de lettrés. Il suit d’abord un enseignement traditionnel à Hué et apprend la calligraphie, puis intègre la première promotion (1925-1930) de l’École des Beaux-Arts de l’Indochine à Hanoï, où il côtoie Mai Thu (1906-1980) et Le Pho (1907-2001). Sur les conseils de ses professeurs, Nguyễn Phan Chánh commence à explorer la technique de peinture sur soie. Il se démarque rapidement et est le premier à présenter des peintures sur soie à Paris, lors de l’Exposition coloniale internationale de 1931, où il connaît un grand succès.

Influencé par l’art chinois (peinture sur soie et calligraphie), Nguyễn Phan Chánh peint des scènes typiques assez traditionnelles. En effet, il s’inspire largement du monde rural et a un attrait pour la représentation de scènes familières dans un cadre intimiste. Il développe ainsi une palette sombre, composée de brun, d’ocre et de noir, et rehausse le tout avec du blanc, créant une ambiance singulière dans ses oeuvres.

Comptant parmi les peintres les plus réputés de son pays, les œuvres qu’il réalise entre 1930 et 1935 font partie des plus recherchées.

L’œuvre ici présentée fut acquise par Monsieur Lucien Forget (1951-2016) en 1992 auprès d’un antiquaire à Hanoï. Les œuvres de l’artiste Nguyen Phan Chanh (1892-1984) furent, pour plusieurs raisons, reproduites de son vivant. D’une part, pour faire face à la notoriété grandissante du peintre, il fut conclu avec les musées vietnamiens que ce dernier fasse reproduire, de sa main, ou avec ou sous sa supervision au sein de son atelier, certaines de ses œuvres de jeunesse. Des commandes de ce type furent donc opérées dans les années 1980 par des musées, qui désiraient obtenir des reproductions d’œuvres - qui étaient pour la grande majorité entre les mains de collectionneurs privés - afin d’en faire bénéficier leur public. Cette démarche fut également réalisée dans un souci de pérennité des œuvres. Réalisées sur soie, un support particulièrement délicat et périssable, elles furent reproduites afin d’optimiser leur conservation et leur retransmission dans le temps. À ce jour, rien ne permet de confirmer que l’œuvre ici présentée ne fut pas celle réalisée à l’origine par l’artiste.


NGUYỄN PHAN CHÁNH (1892-1984) VÀ XƯỞNG CỦA ÔNG
"Cảnh Hồ Hoàn Kiếm ở Hà Nội"
Mực và màu trên lụa
Ký tên ở góc phải trên, bài thơ ở góc trái trên và con dấu ở góc trái dưới
40 x 59 cm

Nguồn gốc: Bộ sưu tập của ông Lucien Forget (1951-2016), cựu nhân viên ngân hàng người Pháp, đã công tác tại Việt Nam và Campuchia vào những năm 1990. Được truyền lại qua các thế hệ.

Một tác phẩm cùng bộ sưu tập và của cùng một nghệ sĩ đã được bán tại Millon vào ngày 20 tháng 4 năm 2024, lô số 130.

Nguyễn Phan Chánh sinh năm 1892 tại Việt Nam trong một gia đình có truyền thống học thức. Ông theo học giáo dục truyền thống tại Huế và học thư pháp, sau đó gia nhập khóa học đầu tiên (1925-1930) của Trường Mỹ thuật Đông Dương tại Hà Nội, nơi ông gặp Mai Thu (1906-1980) và Lê Phổ (1907-2001). Theo lời khuyên của các giáo viên, Nguyễn Phan Chánh bắt đầu khám phá kỹ thuật vẽ trên lụa. Ông nhanh chóng nổi bật và là người đầu tiên trưng bày các tác phẩm vẽ trên lụa tại Paris, trong Triển lãm thuộc địa quốc tế năm 1931, nơi ông nhận được sự thành công lớn.

Bị ảnh hưởng bởi nghệ thuật Trung Quốc (vẽ trên lụa và thư pháp), Nguyễn Phan Chánh vẽ những cảnh sinh hoạt điển hình khá truyền thống. Ông lấy cảm hứng lớn từ thế giới nông thôn và đặc biệt yêu thích việc tái hiện những cảnh sinh hoạt quen thuộc trong không gian riêng tư. Ông phát triển một bảng màu tối, gồm màu nâu, vàng ochre và đen, và làm nổi bật chúng bằng màu trắng, tạo ra một không khí đặc biệt trong các tác phẩm của mình.

Là một trong những họa sĩ nổi tiếng nhất đất nước, các tác phẩm của ông được thực hiện trong khoảng thời gian từ 1930 đến 1935 là những tác phẩm được tìm kiếm nhiều nhất.

Tác phẩm được trình bày ở đây đã được ông Lucien Forget (1951-2016) mua vào năm 1992 từ một nhà sưu tập cổ vật ở Hà Nội. Các tác phẩm của nghệ sĩ Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) đã được sao chép trong suốt cuộc đời của ông vì nhiều lý do. Một phần, để đối phó với sự nổi tiếng ngày càng lớn của họa sĩ, đã có thỏa thuận với các bảo tàng Việt Nam rằng ông sẽ sao chép, dưới sự giám sát hoặc chính tay ông, một số tác phẩm trẻ tuổi của mình. Những đơn hàng như vậy đã được thực hiện vào những năm 1980 bởi các bảo tàng, những nơi muốn có các bản sao của các tác phẩm – phần lớn trong số đó đang được sở hữu bởi các nhà sưu tập tư nhân – để cung cấp cho công chúng của họ. Điều này cũng được thực hiện để bảo tồn lâu dài các tác phẩm. Vì các tác phẩm vẽ trên lụa là một chất liệu rất mong manh và dễ hư hại, chúng đã được sao chép để bảo vệ và lưu truyền trong thời gian dài. Cho đến nay, chưa có gì chứng minh rằng tác phẩm được trình bày ở đây không phải là tác phẩm gốc của nghệ sĩ.